# Home Assistant installeren op een Raspberry Pi

> Van lege Raspberry Pi naar een werkend, lokaal smart home systeem. Inclusief hardwarekeuze, back-ups en de fouten die de meeste mensen maken.

- **Published:** 2026-07-31
- **Language:** Dutch (nl)
- **Level:** Beginner
- **Hands-on time:** 1 uur 30 min
- **Indicative cost:** EUR 95–200
- **Canonical URL:** https://divsoftware.nl/handleidingen/home-assistant-raspberry-pi/
- **Keywords:** home assistant installeren, home assistant raspberry pi, smart home zonder cloud, home assistant os, domotica zelf bouwen
- **Author:** Division Software — software studio in Eindhoven, the Netherlands
- **Translation:** https://divsoftware.nl/en/guides/home-assistant-raspberry-pi/

## Wat u nodig heeft

- Raspberry Pi 5 (4 GB of 8 GB)
- Officiële USB-C voeding (27 W voor de Pi 5)
- microSD-kaart van 32 GB, of een SSD met USB-adapter
- Netwerkkabel

## Gereedschap en software

- Raspberry Pi Imager
- Een computer met een SD-kaartlezer

---

Home Assistant is de meest gebruikte manier om een smart home te draaien zonder dat uw apparaten afhankelijk zijn van de cloud van de fabrikant. Alles draait bij u thuis: als uw internet uitvalt, blijven uw lampen en schakelaars gewoon werken.

Deze handleiding brengt u van een lege Raspberry Pi naar een werkend systeem. Reken op anderhalf uur, waarvan u ongeveer twintig minuten alleen maar zit te wachten.

> **Waarom een Raspberry Pi?** Het hoeft niet. Home Assistant draait ook prima in een virtuele machine of op een mini-pc. Maar een Pi is stil, verbruikt ongeveer 5 watt (zo'n €12 per jaar) en is een afgebakend apparaat dat u niet per ongeluk gebruikt voor iets anders.

## Kies de juiste hardware

Drie keuzes die later moeilijk terug te draaien zijn:

**Het model.** Een Raspberry Pi 5 met 4 GB is ruim voldoende voor een gemiddeld huis. Een Pi 4 werkt ook nog prima. Ga niet onder de 4 GB zitten: Home Assistant zelf past er wel in, maar zodra u add-ons draait zoals een database, Zigbee2MQTT en een camerastream, loopt u tegen de grens aan.

**Opslag.** Dit is de belangrijkste keuze. Home Assistant schrijft continu naar zijn database, en microSD-kaarten gaan daar na verloop van tijd aan onderdoor — meestal binnen één tot twee jaar. Een SSD via USB kost €25 meer en gaat jaren mee. Als u toch een SD-kaart neemt, kies dan een kaart die is gemaakt voor continu schrijven (bijvoorbeeld een SanDisk Max Endurance) en zorg dat uw back-ups werken.

**De voeding.** Gebruik de officiële adapter. De Pi 5 vraagt 5 V / 5 A; een willekeurige telefoonlader levert dat niet en veroorzaakt problemen die eruitzien als softwarefouten — willekeurige herstarts, kaartcorruptie, USB-apparaten die verdwijnen. Dit kost mensen dagen zoekwerk.

**Netwerk.** Neem een kabel als het kan. Wifi werkt, maar uw smart home is straks de basis waar uw verlichting en beveiliging op draaien; die wilt u niet laten afhangen van een wifi-verbinding die net buiten bereik zit.

## Flash Home Assistant OS naar de kaart

Home Assistant heeft een eigen besturingssysteem (Home Assistant OS). Installeer dat, niet Raspberry Pi OS met Home Assistant erbovenop — de add-on store en de automatische updates werken alleen op HAOS.

1. Download en installeer [Raspberry Pi Imager](https://www.raspberrypi.com/software/) op uw computer.
2. Steek de microSD-kaart of SSD in uw computer.
3. Open Imager en klik op **Kies apparaat** → uw Pi-model.
4. Klik op **Kies besturingssysteem** → **Other specific-purpose OS** → **Home assistants and home automation** → **Home Assistant** → het image voor uw model.
5. Klik op **Kies opslag** → uw kaart of SSD.
6. Klik op **Volgende** en bevestig. Imager waarschuwt dat alles wordt gewist — dat klopt.

Het schrijven en verifiëren duurt vijf tot tien minuten.

> Sla de OS-aanpassingen die Imager aanbiedt (gebruikersnaam, wifi, SSH) over. Die zijn voor Raspberry Pi OS; Home Assistant OS doet er niets mee.

## Start op en wacht

Stop de kaart in de Pi, sluit de netwerkkabel aan en dan pas de voeding.

De eerste start duurt lang: Home Assistant pakt zichzelf uit, maakt zijn partities aan en haalt updates op. Reken op **vijftien tot twintig minuten**. In die tijd ziet u niets gebeuren, en dat is normaal. Trek de stekker er niet uit.

Open daarna op uw computer:

```
http://homeassistant.local:8123
```

Krijgt u niets? Dan werkt mDNS (het `.local`-adres) niet in uw netwerk — dat is bij sommige routers en op sommige zakelijke netwerken zo. Zoek in het beheerscherm van uw router naar het IP-adres van het apparaat `homeassistant` en gebruik `http://<dat-ip>:8123`.

## Doorloop de eerste installatie

U maakt nu uw beheerdersaccount aan. Twee dingen om even bij stil te staan:

**Het wachtwoord.** Dit account geeft toegang tot alles wat straks aan uw huis hangt: sloten, camera's, verwarming. Gebruik een uniek wachtwoord uit uw wachtwoordmanager, niet een variant op iets dat u elders gebruikt.

**De locatie.** Home Assistant vraagt om uw adres om zonsopgang en zonsondergang te berekenen. Dat is nuttig — heel veel automatiseringen draaien daarop. U kunt de precisie beperken door het middelpunt van uw straat te kiezen in plaats van uw huisnummer; voor zonstanden maakt dat geen verschil.

Aan het eind vindt Home Assistant zelf apparaten in uw netwerk. Sla dat voorlopig over. Eerst het fundament, dan de apparaten.

## Zet back-ups aan voordat u iets anders doet

Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen en het vaakst pijn doet. Zodra u dertig automatiseringen en tweehonderd apparaten heeft, is een defecte SD-kaart zonder back-up een weekend werk.

Ga naar **Instellingen** → **Systeem** → **Back-ups** en stel in:

- **Automatische back-up**: aan, dagelijks.
- **Bewaartermijn**: 3 back-ups is genoeg voor de meeste mensen.
- **Locatie**: kies er minstens één die _niet_ de Pi zelf is. Een back-up op dezelfde kaart die kapot kan gaan, is geen back-up. Home Assistant kan naar een netwerkschijf schrijven; anders koppelt u Google Drive of Nextcloud via een add-on.

Maak nu meteen een handmatige back-up en download die naar uw computer. U heeft dan een schoon startpunt.

## Beveilig de toegang van buitenaf

Als u Home Assistant alleen thuis gebruikt, kunt u deze stap overslaan. Wilt u er onderweg bij, doe het dan goed.

**Wat u niet moet doen:** poort 8123 openzetten in uw router. Dan staat uw huisbeheer onbeveiligd op het open internet, en dat wordt binnen dagen gevonden door geautomatiseerde scanners.

Er zijn twee goede opties:

- **Home Assistant Cloud (Nabu Casa)**, €7,50 per maand. Regelt versleutelde toegang van buitenaf, plus de koppeling met Alexa en Google Assistant. U steunt er ook de ontwikkeling mee. Voor de meeste mensen is dit de juiste keuze.
- **Een VPN naar uw thuisnetwerk**, bijvoorbeeld WireGuard op uw router. Gratis, maar u moet het zelf onderhouden.

Zet daarnaast **twee-factor-authenticatie** aan onder uw profiel, onderaan de pagina. Doe dat ook als u alleen thuis inlogt.

## Wat u hierna doet

U heeft nu een werkend, lokaal systeem. De logische vervolgstappen:

- **Voeg apparaten toe.** Ga naar **Instellingen** → **Apparaten en diensten**. Wat u al in huis heeft (Philips Hue, Sonos, uw slimme meter) wordt vaak automatisch gevonden.
- **Zet een Zigbee-netwerk op** als u sensoren en schakelaars wilt die geen wifi gebruiken. Dat is een eigen project — zie onze [handleiding over Zigbee2MQTT](/handleidingen/zigbee2mqtt-netwerk-opzetten/).
- **Begin klein met automatiseringen.** Eén die werkt en die u elke dag merkt, is meer waard dan tien die u ooit nog eens gaat afmaken.

## Veelgemaakte fouten

**"Mijn Pi start willekeurig opnieuw op."** Bijna altijd de voeding. Probeer de officiële adapter voordat u naar software gaat zoeken.

**"Na een paar maanden is alles traag of stuk."** Versleten SD-kaart. Stap over op een SSD en zet uw back-up terug.

**"Ik kan homeassistant.local niet bereiken."** mDNS werkt niet in uw netwerk. Gebruik het IP-adres, en geef dat adres een vaste plek in uw router (DHCP-reservering) zodat het niet verandert.

**"Ik heb Raspberry Pi OS geïnstalleerd en daarna Home Assistant."** Dat is de Container- of Core-installatie. Die werkt, maar u mist de add-on store en de ingebouwde back-ups. Voor een eerste installatie: begin opnieuw met Home Assistant OS.

---

*Dit is de Markdown-versie (leesbaar voor AI) van een doe-het-zelf handleiding van [Division Software](https://divsoftware.nl/) — wij bouwen en installeren lokale smart home systemen in Nederland. Lees de volledige handleiding op https://divsoftware.nl/handleidingen/home-assistant-raspberry-pi/, of kijk op https://divsoftware.nl/smart-home-installatie/ als u het liever laat doen.*
